Blog1

 Saskia van Alphen

Saskia van Alphen Programma en investment manager

Elly

Deel via:

Elly

'Van de dokter moet ik nu elke dag een kwartier wandelen en dan mag ik na elke minuut even pauze nemen' hoor ik Elly op een verjaardagsfeestje zeggen. Ik schrik. Zijn er mensen die niet eens een kwartier achter elkaar kunnen wandelen? 

Ik spreek haar aan. Ze stelt voor te gaan zitten. 'Ja, ik zit wel veel'. Lang staan doet ze niet graag.  Elly is de moeder van een vriendin. Ze woont alleen en is eind 60, schat ik. Ik vraag haar hoe ze het thuis dan redt, met schoonmaken, koken, het huis op orde houden.' Met strijken ga ik wel op de rand van m'n bed zitten, hoor' zegt ze een beetje schuin lachend. Ik zeg haar dat bewegen belangrijk is, 'dus voortaan staand strijken hè!' Ik ken haar niet goed en wil niet al te belerend zijn. Ze weet het, maar 't valt niet mee, straalt ze uit. Op de terugweg naar huis peins ik er nog over. Mijn ouders zijn van dezelfde leeftijd en maken lange fietstochten, bergwandelingen en zorgen wekelijks een dag voor m'n kinderen. Wat een verschil!

Meerdere problemen

Een paar weken later spreek ik m'n vriendin wat langer. Elly blijkt al jaren diabetes II te hebben en sinds een tijd ook hartproblemen. Ik deel met m'n vriendin wat ik haar moeder had horen zeggen en vraag haar hoe zij daar mee omgaat. ‘Tja’, zegt ze 'ik heb het een beetje opgegeven. Ze luistert toch niet of ze wordt boos. Ik erger me soms dood.'

Op een ochtend in december voelde Elly zich niet goed en belde de buurvrouw. De buurvrouw zag snel dat het ernstig was en belde 112. In het ziekenhuis bleek dat ze een hartinfarct had gehad. Twee dagen later zocht een groepje vriendinnen haar op. Mijn vriendin was daar ook bij. Elly kreeg een warme maaltijd voor de lunch, met een toetje: poffertjes met een zakje poedersuiker. Ik val bijna van m'n stoel; dat er überhaupt poffertjes met poedersuiker in het standaard menu van het ziekenhuis worden opgenomen, en nog erger, dat die worden gegeven aan een vrouw met diabetes II die recent een hartinfarct heeft gehad! Ongelooflijk. Mijn vriendin gaat verder 'Ik was benieuwd hoe haar vriendinnen zouden reageren. Toen Elly het zakje poedersuiker wilde openmaken, waarschuwde één vriendin: 'Elly, dat kun je beter niet eten he'. Maar Elly reageerde met 'een keertje kan toch wel? Je moet jezelf af en toe verwennen!'

Invloed uitoefenen?

Maar kun je dan helemaal geen invloed uitoefenen? vraag ik haar. Ik weet dat Elly niet heel belezen of goed geïnformeerd is. Reizen met het OV of administratieve zaken vindt ze best ingewikkeld. Ze laat zich regelmatig dingen aanpraten die ze eigenlijk niet nodig heeft. Ik vraag me af wat haar zou kunnen motiveren om gezonder te gaan leven. De man van mijn vriendin had laatst een beetje bot tegen Elly gezegd, dat 'als ze haar kleinzoon wilde zien opgroeien, dat ze echt gezonder moest gaan leven.' Dat leek haar wel te raken, maar ik zie nog niet echt verandering', gaat mijn vriendin door. 'Dan gaat ze eindelijk naar een diëtiste, en die zegt dan dingen die ze moeilijk vindt, dus gaat ze er maar niet meer naar toe'. 

Vragen

Elly is een lieve vrouw. Ik gun haar een lang leven zonder kwalen en pijn. Er zijn heel veel mensen zoals Elly. Samen zorgen zij voor hoge zorgkosten en zetten ze ons hoogwaardige zorgstelsel onder druk. Wat zou hen motiveren om meer regie en verantwoordelijkheid te nemen voor hun gezondheid? Wat kunnen we vanuit Noaber Foundation daarin betekenen? Met wie zouden we moeten samenwerken? Wie of wat zorgt voor duurzame verandering in de gezondheid van Elly?

Antwoord!